Ile kosztuje dobra matcha i dlaczego tania wychodzi drożej
Ceny matchy w Polsce rozciągają się od około 30 zł za 100 g w dyskoncie do ponad 200 zł za 30 g w sklepach specjalistycznych. To siedmiokrotna różnica w przeliczeniu na gram. Skąd się bierze i kiedy warto dopłacić?
Licz na porcję, nie na opakowanie. Standardowa porcja to 2 g. Opakowanie 50 g to około 25 porcji, 30 g to około 15. Dopiero ta liczba pozwala uczciwie porównać dwa produkty.
Cztery rzeczy, które realnie podnoszą cenę
Zbiór
Matcha premium powstaje wyłącznie z pierwszego, wiosennego zbioru, zwanego ichibancha. Liście zbiera się ręcznie i tylko raz w roku, co z definicji ogranicza podaż. Drugi i trzeci zbiór są tańsze, bardziej gorzkie i ciemniejsze. Więcej w tekście o pierwszym zbiorze.
Zacienianie
Na trzy do czterech tygodni przed zbiorem krzewy przykrywa się matami. Roślina produkuje wtedy więcej chlorofilu i L-teaniny, co daje jaskrawą zieleń i smak umami. Etap kosztowny i pracochłonny, przy taniej matchy pomijany.
Mielenie
Tradycyjne mielenie na kamiennych żarnach to około 40 g proszku na godzinę, nie na minutę. Mielenie przemysłowe jest wielokrotnie szybsze, ale podgrzewa liście i niszczy aromat.
Selekcja liści
W matchy wysokiej klasy usuwa się łodygi i nerwy liści, zostawiając sam miąższ. To one odpowiadają za goryczkę i ziarnistą teksturę.
Koszt porcji w praktyce
| Produkt | Opakowanie | Porcje | Koszt porcji |
|---|---|---|---|
| Deirī Everyday | 50 g | ok. 25 | ok. 5 zł |
| Sadō Ceremonial | 30 g | ok. 15 | ok. 11 zł |
| Matcha latte w kawiarni | porcja | 1 | 18-26 zł |
Dlaczego tania matcha wychodzi drożej
Bo zwykle zostaje niewypita. Proszek z późnego zbioru jest gorzki, ciemny i nie tworzy pianki. Po dwóch nieudanych próbach ląduje z tyłu szafki, a człowiek wychodzi z przekonaniem, że po prostu nie lubi matchy. Koszt jednostkowy był niski, koszt faktyczny to całe opakowanie plus zniechęcenie do kategorii.
Pięć rzeczy ważniejszych od ceny
- Region pochodzenia podany konkretnie, a nie samo „Japonia”.
- Informacja o zbiorze, czyli pierwszy zbiór albo nic.
- Certyfikaty ekologiczne, u nas EU BIO i JAS.
- Data pakowania lub przydatności, bo matcha nie poprawia się z wiekiem.
- Nieprzezroczyste, szczelne opakowanie, bo światło niszczy chlorofil szybciej niż cokolwiek innego.
Najczęściej zadawane pytania
Czy matcha za 200 zł jest dwa razy lepsza od tej za 100 zł?
Rzadko. Powyżej pewnego poziomu płacisz za niuanse słyszalne tylko przy piciu solo. Jeśli robisz latte, różnica będzie niewyczuwalna.
Dlaczego matcha w dyskoncie jest taka tania?
Bo to zwykle późniejszy zbiór, często spoza Japonii, mielony przemysłowo i pakowany w przezroczystą folię. Do wypieków w porządku, do picia rozczarowanie.
Ile wystarcza opakowanie matchy?
Przy jednej porcji dziennie 50 g starcza na około 25 dni. Po otwarciu matcha najlepiej smakuje przez 4 do 6 tygodni, więcej w tekście o przechowywaniu matchy.